Als je in een interview niet de antwoorden krijgt waarnaar je op zoek bent helpt het niet om steeds maar dezelfde vragen te herhalen met andere woorden.

Zoals in de persconferentie vorige week met Peter Hoekstra, de nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Nederland.


Lichaamstaal kan je dan behulpzaam zijn. Dit geeft namelijk toegang tot het gevoelsniveau van de ander. Waardoor jij in staat bent om een ander soort vragen te stellen. Vragen waardoor je meer informatie kunt verkrijgen.

“Zo werkt het niet!” Dit was de reactie van de journalisten toen ze geen antwoord kregen van hem op de vragen tijdens de persconferentie.

Hij kwam vorige week in opspraak toen hij niet in wilde gaan op vragen van journalisten over uitspraken die hij in 2015 had gedaan over zogenaamde ‘no-go zones’ in Nederland, veroorzaakt door immigranten die aanhangers zijn van de radicale Islam. Ook zouden politici verbrand zijn, ook weer door diezelfde immigranten. Hij had toen nog een politieke functie in Amerika.

Op het moment dat hij was aangesteld was als ambassadeur heeft hij in een schriftelijke verklaring hierover gezegd dat hij geen politieke rol meer vervuld. Dat hij nu Amerika vertegenwoordigt in Nederland. En dat hij over zijn uitspraken destijds verder dan ook niets te melden heeft.

Daar namen de aanwezige journalisten geen genoegen mee.

Toch was het standpunt van de ambassadeur om hierop niet verder in te gaan duidelijk zichtbaar in zijn lichaamstaal. Als de journalisten hierop alert waren geweest hadden ze over kunnen stappen op een andere vraagstelling.

Wat was er te zien?


In het begin van het fragment geeft hij nog een toelichting over wat hij destijds heeft gezegd: “Ik heb een verklaring uitgegeven. Ik betreur mijn uitspraken en heb mijn excuses ervoor aangeboden. En ik kom er niet op terug”.

Foto 1.

Foto 1.

De handen zijn hierbij voor zijn lichaam( foto 1), in een horizontale positie. Waarmee hij aangeeft op gelijk niveau te staan met de aanwezigen.

Maar zijn terughoudendheid en introspectie komen tot uitdrukking in het samenkomen van zijn handen in wat binnen Synergologie een ‘gesloten mes’ wordt genoemd.

De stress die hij voelt is zichtbaar in de spanning in zijn vingers en de positie van zijn duimen, die enigszins naar boven zijn gericht en die hij tegen elkaar wrijft, een teken om zichzelf gerust te stellen. Duidelijk een moeilijk moment voor hem.

Foto 2.

Foto 2.

Na dit gezegd te hebben “En ik kom er niet op terug” , beweegt hij zijn beide handen zijwaarts uit elkaar naar buiten toe.(foto 2). De handpalmen zijn hierbij zichtbaar.

Deze stand van zijn handen had een duidelijk eerste signaal voor de journalisten kunnen zijn. Zijn lichaamstaal is congruent met zijn woorden.

Het tonen van de handpalmen is een duidelijk teken van het op afstand plaatsen en een stap terug doen. Van het onderwerp wat hem zo achtervolgt. Hij sluit het onderwerp op dat moment voor zichzelf af.

Foto 3.

Foto 3.

Dit moment wordt versterkt door zijn handen achter zijn rug te sluiten (foto 3), waarmee hij nog meer afstand creeërt en tegelijkertijd ook zijn rol op de voorgrond wil plaatsen. Zijn rol als ambassadeur.

Al eerder had hij namelijk gezegd dat hij geen politieke rol meer vervuld en dat hij nu alleen nog Amerika vertegenwoordigt in Nederland. Deze reflectie is hier terug te zien.

Dit is een belangrijk signaal. De journalisten hadden toen over kunnen gaan op een andere vraagstelling. Vragen kunnen stellen vanuit zijn rol als ambassadeur.

Vragen zoals:


  • Hoe denkt u, vanuit uw rol als ambassadeur, in de toekomst nog geconfronteerd te worden met dit onderwerp?
  • Hoe denkt u, als ambassadeur, over bescherming van Amerikaanse burgers tegen terrorisme in Nederland?
  • Hoe heeft u zich, als ambassadeur, verdiept in aanhangers van de radicale Islam in Nederland en wat is uw mening hierover?

In plaats van: “Zo werkt het niet, mijn vraag is nog niet beantwoord..” etc.

Dit had kunnen helpen om meer van hem te horen over het onderwerp. Of de journalisten hadden aanknopingspunten kunnen krijgen om door te vragen. Waardoor ze nog meer informatie hadden gekregen.

Zinvol dus om lichaamstaal bewust een rol te laten vervullen in je gespreksvoering.

Hartelijke groet,

Corien