‘Oh nee, weer iemand die zegt hoe ik krachtiger kan overkomen tijdens een gesprek…’


Synergologie, moeilijk woord, wat is dat dan precies’? Dit vragen mensen altijd geïnteresseerd. Ik ga dan heel enthousiast uitleggen op welke manier je met behulp van Synergologie andere mensen beter kunt leren begrijpen aan de hand van hun lichaamstaal. En daar gebeurt het vaak…. Bij het woordje ‘lichaamstaal’. Op het moment dat ik woord ‘lichaamstaal’ noem merk ik het vaak al. Ik voel dan een lichte scepsis opkomen bij mensen en ze zijn meteen een stuk minder geïnteresseerd. Als ik dan ook nog noem dat ze daar workshops en trainingen in kunnen volgen, neemt het gesprek al vaak een andere wending. De interesse die er in het begin van het gesprek nog wel was, lijkt wel als sneeuw voor de zon verdwenen te zijn en plaats te hebben gemaakt voor een lichte achterdocht. Het is alsof ik ze bijna zie denken: ‘O, daar heb je weer zo iemand die tegen mij gaat zeggen hoe ik mijn lichaamstaal moet gaan veranderen om goed over te komen.’ Vaak merk ik dat mensen dan ook niet meer echt goed luisteren. Ze hebben al een mening gevormd over wat ik doe en haken eigenlijk al een beetje af. Misschien herken je dit ook wel…

En weet je, ik snap dat eigenlijk heel erg goed. De weerstand die je kunt voelen bij het horen van de combinatie ‘lichaamstaal’ en ‘training’ is heel goed te verklaren.


Dit komt namelijk omdat veel trainingen op het gebied van lichaamstaal in hun marketinguitingen aangeven hoe je eigen lichaamstaal effectiever kunt inzetten om succesvol te zijn. Hoe je bijvoorbeeld, door je lichaamstaal te ‘verbeteren’, je overtuigingskracht kunt vergroten in een onderhandeling. Of hoe je dan krachtiger kunt leidinggeven. Of hoe je dan succesvoller kunt verkopen, of hoe je zelfverzekerder kunt presenteren… Alsof er als het ware tegen je wordt gezegd dat je deze zaken kunt bereiken door heel goed je eigen lichaamstaal onder de loep te nemen, en, daar waar nodig, aan te passen.


En hier kan nu net jou weerstand zitten. Want je kunt het gevoel krijgen dat je kunstjes wordt aangeleerd. En door die kunstjes prikken mensen zo heen.


Je kunt het gevoel krijgen dat je wordt geleerd dat, ondanks wat je denkt, je dit kunt verbloemen door een ‘goede lichaamstaal. Was het maar zo simpel. Uit onderzoek blijkt namelijk dat op het moment dat onze woorden en onze gebaren, onze lichaamstaal, niet met elkaar overeenkomen, we dit opmerken. We voelen dat er iets niet klopt. En op dat moment zijn we geneigd om te ‘geloven’ wat we zien, en niet wat we horen.

Het is namelijk zo dat wat we denken, terug te vinden is op ons lichaam. Vaak is het zo dat wat we denken, al zichtbaar is op ons lichaam, zelfs al voordat we iets gezegd hebben. Elke reactie van ons lichaam is een namelijk een direct gevolg van onze hersenactiviteit en ligt aan de basis van elke spierbeweging in ons gezicht en de rest van het lichaam. En hier reageer je, onbewust, op.

In veel trainingen die over lichaamstaal gaan, wordt aan het belang van congruentie wel aandacht besteedt. Maar vervolgens wordt dit dan vaak vertaald door te leren op welke manier je er dan vervolgens voor kunt zorgen dat je lichaamstaal op een krachtigere manier afgestemd wordt op de woorden die je uitspreekt. Dus als het ware steeds tijdens een gesprek steeds bij jezelf te checken welke gebaren je het beste kunt maken met je handen, hoe je het beste kunt zitten, wanneer je wel en niet weg mag kijken… En dit alles met als doel om je woorden door middel van je lichaamstaal kracht bij te zetten.

Het is natuurlijk hartstikke goed en leerzaam dat je je bewust raakt van je eigen lichaamstaal en hoe je over komt tijdens een gesprek of presentatie. En dat je jezelf van tevoren krachtiger kunt voelen en dit dus ook uit te stralen door bepaalde oefeningen te doen kan ook heel behulpzaam zijn. Maar door je te heel erg te focussen op het aanpassen van je lichaamstaal bij de woorden die je gebruikt, kan een paar risico’s voor de kwaliteit van het gesprek met zich meebrengen.

Het eerste is dat als jij je, bewust gekozen, woorden wilt ondersteunen met bijvoorbeeld de ‘juiste’ handgebaren, je bewust bezig bent met je gedrag. En gedrag kun je aanpassen. Ook als je woorden je werkelijke gedachten weerspiegelen, je bewuste gebaren zullen alsnog heel gekunsteld overkomen, alsof je jezelf heel erg aan het controleren bent. Dit zal je gesprekspartner afleiden van de boodschap die je wilt overbrengen. En dit is nu net wat het tegenovergestelde van wat je wilde bereiken.

Het tweede is dat als jij continue bezig bent om bij jezelf te checken hoe je staat, zit, hoe je je handen houdt, hoe je oogcontact houdt, etc. je je niet kunt richten op je gesprekspartner. Al die tijd dat je met jezelf bezig bent door te checken of je wel de ‘juiste lichaamstaal’ laat zien bij de woorden die je uitspreekt, kan je waardevolle signalen missen van je gesprekspartner. Signalen die je gesprekspartner, onbewust, uitzendt met zijn of haar lichaamstaal. Die dus een boodschap zouden kunnen bevatten. En waar jij, als jij daar alert op was geweest en deze had herkend, misschien wel op had kunnen reageren. Op een manier zodat het gesprek een positieve uitkomst kan hebben.

Veel belangrijker is het dus om vanuit je eigen, innerlijke behoeften en gedachten te gaan opereren en je hier sterk in te voelen als je in een gesprek gaat. Inzicht in je eigen behoeften en gedachten, en deze uit te durven spreken, vereist geen aanpassing aan je lichaamstaal. Die is dan volledig afgestemd op jouw eigen gedachten. Waardoor jij aan de ene kant voor je gesprekspartner congruent overkomt wat hem in staat stelt om jou te vertrouwen en geloven wat je zegt. En aan de andere kant jij je volledig kunt richten op je gesprekspartner. En hierdoor alert te kunnen zijn op signalen die hij onbewust uitzendt. Het leren herkennen en betekenis geven aan deze onbewuste signalen is waar Synergologie over gaat. Waardoor jij je gesprekspartner beter leert begrijpen en hij of zij het gevoel heeft gezien en gehoord te worden.