Je kunt het hele filmpje hier terugkijken:

https://www.youtube.com/watch?v=cWGq7bKZpV4

In dit filmpje wordt een gezichtsuitdrukking van een keeper volledig verkeerd geïnterpreteerd door een journalist, wat nogal wat gevolgen heeft op de persconferentie. In dit artikel leg ik uit:

  • Op welke manier de emotie, die de keeper op dat moment laat zien, verkeerd wordt uitgelegd.
  • Hoe dit voorkomen had kunnen worden.
  • Hoe hierdoor het gesprek op de persconferentie anders had kunnen lopen.

De keeper van de Spaanse club Gijón ontploft tijdens een persconferentie. Hij kwam in opspraak door onderstaande blik, op foto 1.


Foto 1.

Emoties Synergologie

Context.

De keeper stapt uit de bus en kijkt naar een fan die op dat moment een epileptische aanval heeft. Een journalist interpreteert zijn gezichtsuitdrukking als agressief en de keeper komt daardoor in opspraak. De keeper zegt juist bezorgd te kijken. Als de keeper de journalist tijdens een persconferentie ziet uit hij zijn frustraties hierover….

Waar is het hier nu precies fout gegaan en welke emoties zijn met elkaar verward?


Op het moment dat de keeper de bus uitstapt (foto 1.) is te zien dat zijn mond dicht is en de mondhoeken enigszins naar beneden hangen. Dit is het eerste teken dat het hierbij niet om boosheid gaat. Bij boosheid zou de mond, als hij dicht is, een rechte lijn zijn waarbij veel spanning te zien is.

Dit is hier niet het geval. Bij verdriet hangen de mondhoeken naar beneden. Bij boosheid staan de wenkbrauwen weliswaar laag maar worden naar elkaar toegetrokken in een v-vorm, de ogen krijgen een harde, felle uitdrukking. Op foto 1 is te zien dat de wenkbrauwen niet in een v-vorm samengetrokken zijn maar dat de keeper de wenkbrauwen naar het midden toe licht optrekt, wat ook kenmerkend voor verdriet is. Verdriet is een sterke emotie en de keeper zal deze emotie wel niet als zodanig gevoeld hebben, maar zeker een afgeleide emotie hiervan, wat de keeper zelf beschrijft als bezorgdheid.

Foto 2.

Emoties Synergologie Lichaamstaal

Klik hier om uw eigen tekst toe te voegen

Foto 2.

Op foto 2 is vervolgens te zien dat de keeper tijdens het weglopen zelfs zijn ogen even dichtdoet. Dit is een onbewuste beweging van de ogen waarbij hij het het beeld van de fan even buitensluit. Bij boosheid zou de keeper juist gefocust blijven op de ander.

Foto 3.

Emoties Synergologie Lichaamstaal

Foto 2.

Nadat de keeper zijn ogen weer opent zijn dezelfde kenmerken opnieuw duidelijk zichtbaar: afhangende mondhoeken, wenkbrauwen laag en aan de binnenkant licht opgetrokken en geen harde maar een zachte uitdrukking in zijn ogen. Hij toont dat hij meevoelt met de fan. 

Er zijn hier dus verschillende emoties met elkaar verward. In het geval van de keeper wordt de getoonde emotie, die kenmerken van verdriet in zich heeft, verward met boosheid, of een agressieve uitdrukking, zoals hier wordt gezegd.

Hoe komt dat nu, dat deze emoties zo snel met elkaar verward kunnen worden?


Meestal hebben we geen moeite met het herkennen van sterke emoties zoals boosheid, verdriet, vreugde, verassing en angst. In de literatuur worden deze emoties aangeduid als basisemoties. Het zijn heftige, plotselinge, kortdurende emoties en vinden meestal plaats zonder tussenkomst van ons rationele brein en zijn duidelijk herkenbaar in het gezicht. Maar meestal voelen we niet deze sterke, heftige, emoties. Vaker zend je op een veel subtielere manier signalen uit de aangeven hoe je je voelt of hoe je ten opzichte van de ander staat.

En hierbij is dan ons rationele brein betrokken. Onze hersenen hebben dan al razendsnel een interpretatie gemaakt van de situatie. En aan deze situatie een betekenis gegeven. Dit gebeurt op basis van onze opvoeding en achtergrond. Hierdoor wordt de aard en intensiteit van de emotie bepaald. De emotie die dan zichtbaar is in het gezicht kun je als een soort afgeleide kunt zien van de sterke basisemoties. Ook kan een combinatie van emoties zichtbaar zijn in het gezicht. Hierdoor kan het gebeuren dat bepaalde emoties met elkaar verward worden. 

Hoe kan deze verwarring voorkomen worden?


Door meer kennis van lichaamstaal en het op de juiste manier interpreteren van signalen van je gesprekspartner ben je beter en sneller in staat om na te gaan wat iemand werkelijk voelt of bedoeld. Zonder aannames en persoonlijke interpretaties. Dit kan je een hoop voordelen opleveren tijdens een gesprek. Je bent hierdoor namelijk in staat om meer informatie van je gesprekspartner te krijgen. Omdat je vragen kunt stellen op basis van een objectieve interpretatie van de signalen die door je gesprekspartner worden uitgezonden.  Dit levert vertrouwen op in het gesprek. Omdat je gesprekspartner zich gezien en gehoord voelt en daardoor bereidt is meer informatie met je te delen.

Hoe had in dit voorbeeld het gesprek op de persconferentie anders kunnen lopen?


De keeper wordt kwaad op de journalist tijdens de persconferentie omdat de journalist zijn gezichtsuitdrukking als agressief heeft bestempeld. De keeper uit zijn frustraties hierover. De persconferentie staat hierdoor volledig in het teken van de woede van de keeper die op de journalist is gericht.

Deze tijdverspilling had voorkomen kunnen worden door een juiste interpretatie van de gezichtsuitdrukking van de keeper door de journalist. De journalist had dan meer waardevolle informatie naar boven kunnen halen. Hij had bijvoorbeeld vragen kunnen stellen die aangaven dat hij de emoties van de keeper had begrepen.

Een vraag als: “ Wat maakte het zien van de epileptische aanval bij je los?”, had de keeper de ruimte gegeven om te vertellen wat hij op dat moment voelde. Dat had de journalist weer meer aanknopingspunten opgeleverd om verder te vragen. En daardoor meer informatie gekregen. Op basis van een beter begrip. In plaats van boosheid, ontstaan door een misinterpretatie. En de keeper had zich gezien en gehoord gevoeld. En daardoor bereidt om meer informatie te delen. Wat dus een win-win had kunnen opleveren…