Bewegingen van de wenkbrauwen vertalen je emoties en je innerlijke gemoedstoestand met een ongelooflijke snelheid en zorgvuldigheid. Ze hebben dan ook een belangrijke sociale functie. Ze geven namelijk ook belangrijke informatie over hoe we ten opzichte van de ander staan in een gesprek. Dit kan je helpen om je gesprekspartner beter te begrijpen.

Sterke emoties


De onderstaande gezichtsuitdrukkingen herken je vast wel:

De gezichtsexpressies op de plaatjes hierboven komen tot uiting in je gezicht op het moment dat je een sterke emotie ervaart. Het zijn uitdrukkingen van sterke verrasing, blijdschap, boosheid, verdriet of angst. Dit zijn sterke emoties die spontaan en onvrijwillig, buiten ons bewustzijn, optreden. We hebben er geen invloed op en ze zijn al te zien op ons gezicht zelfs nog voordat we ons van het bijbehorende gevoel bewust worden!

Maar we zijn bijna allemaal in staat om deze sterke emoties te herkennen bij iemand anders. En is dan ook meestal wel duidelijk voor je hoe iemand zich voelt. Waardoor jij in staat bent om op de juiste manier te reageren op je gesprekspartner.

Sterke emoties gaan altijd samen met bepaalde, symmetrische, bewegingen van de wenkbrauwen. Natuurlijk doen je mond en ogen ook mee maar we beperken ons hier even tot de wenkbrauwen. Probeer je maar eens een werkelijk verrast of boos gezicht voor te stellen met relaxte, neutrale wenkbrauwen. Zou er vreemd uitzien toch?

Emoties zijn altijd terug te zien op het lichaam


Maar meestal laten we in een gesprek niet heel sterke emoties zien. Vaak is het zelfs zo dat we in een gesprek helemaal niet willen, of kunnen, laten zien hoe we ons voelen. En proberen we nu juist onze emoties voor onszelf te houden. Omdat het misschien op dat moment niet gepast is, of misschien omdat we bang zijn voor de reactie van de ander. Er kunnen verschillende redenen zijn waarom we niet altijd willen laten merken wat we werkelijk voelen of bedoelen.

Toch, hoe subtiel ook, en hoezeer je ook probeert je emoties niet te tonen, ergens op je lichaam komen ze tot uiting.  Dat komt omdat ons lichaam en onze hersenen  door een netwerk van zenuwstelsel en spierstelsel nauw met elkaar verbonden zijn. Elke gedachte en emotie heeft een bepaalde energie die van invloed is op je lichaam. En dit veroorzaakt altijd een bepaalde, onbewuste beweging. Ergens op het lichaam.

Je kunt leren dit te herkennen bij je gesprekspartner


Je kunt deze subtiele bewegingen leren herkennen bij je gesprekspartner. En je kunt leren hieraan betekenis te geven. Zonder aannames of vooroordelen.  Hierdoor ben jij in staat om je gesprekspartner beter te begrijpen.

Kijk maar eens naar de wenkbrauwen op de foto’s in de volgende afbeelding:

Micro reacties

Is het jou wel eens opgevallen dat mensen in een gesprek hun linker- of rechter wenkbrauw wel eens optrekken? En heb je dit zelf wel eens geprobeerd? Probeer maar eens bewust je beide wenkbrauwen onafhankelijk van elkaar op te trekken. Grote kans dat, als het je al lukt, je gezicht er verwrongen uitziet, je hebt andere gezichtsspieren nodig om dit, als het je al lukt, voor elkaar te krijgen.

In de afbeelding hierboven zie je dat in op alle drie de foto’s de rechterwenkbrauw iets hoger opgetrokken is dan de linkerwenkbrauw. Dit is een assymetrische beweging, en als je het filmpje erbij zou bekijken zou je ook zien dat deze beweging maar heel kort duurt, max 1 seconde.  En de beweging lijkt moeiteloos te gebeuren.

Waarom gaat er maar een wenkbrauw omhoog en niet allebeid gelijkertijd? Hier is een goede reden voor. Dit is nu zo’n voorbeeld van een subtiele beweging die, in dit geval, je wenkbrauwen maken op het moment dat je niet echt wilt laten merken wat je op dat moment voelt en je je emoties zo veel mogelijk voor je zelf wilt houden. Maar toch uit je lichaam het. De rechterwenkbrauw gaat naar boven.

We noemen zo’n snelle, subtiele en kortdurende beweging een micro reactie. Het is een hele snelle, kortdurende expressie van een emotie. Ze ‘lekken’ als het ware een emotie die niet bedoeld was voor de buitenwereld. Die je liever voor jezelf had willen houden. Je kunt dit niet tegenhouden, ze worden namelijk aangestuurd door een gebied in je hersenen waar je geen invloed op hebt. Je bent je er dus niet van bewust.

Maar als jij ze bij je gesprekspartner ziet, geven ze jou heel waardevolle informatie over wat je gesprekspartner voelt of werkelijk bedoelt.  Je kunt je trainen om deze snel te leren herkennen in een gesprek.

Wat is de betekenis?


Als je gesprekspartner zijn rechter wenkbrauw optrekt, creëert hij afstand. En wil zijn emoties niet laten zien. Hij creëert afstand en is skeptisch.  Afstand en sceptisch ten opzichte van wat? Hier achter komen kan voor jouw waardevolle informatie opleveren.

Een paar voorbeelden

Een negatieve situatie 

Stel je zit in gesprek met iemand. En je gesprekspartner praat over een vervelende, negatieve situatie die hij heeft meegemaakt met een collega. En trekt, wanneer hij over deze collega spreekt, zijn rechter wenkbrauw omhoog. Hiermee plaatst hij zijn collega op afstand, is  skeptisch over  de collega. Dit geeft jou veel informatie over zijn emoties ten opzichte van deze collega. In dit geval passen zijn woorden bij zijn emoties, er is congruentie tussen datgene wat hij zegt en wat hij nonverbaal uitdrukt.

Of je zit in een gesprek met iemand te praten over diezelfde collega. Maar nu vertelt hij er heel positief over en alles lijkt prima in orde. Maar tegelijkertijd komt ook zijn rechterwenkbrauw naar boven. Dit is een moment waarop je alert moet zijn. Het kan namelijk zijn dat hij niet alles vertelt en dat hij iets ander voelt dan hij je vertelt.

Jijzelf speelt een rol in de beleving van je gesprekspartner

Het kan ook zijn dat jij zelf een rol hebt in de beleving van je gesprekspartner. Stel je voor dat je met je collega bepaalde afspraken wilt maken over hoe een bepaald project aan te pakken. Je hebt je heel goed voorbereidt en begint enthousiast over hoe het volgens jou aangepakt zou moeten worden. Je collega luistert maar zegt niet veel. Dan ineens gaat bij het onderdeel bij de te verdelen taken zijn rechterwenkbrauw omhoog. Dit is een signaal waarop jij alert moet zijn. Is hij het er niet mee eens wat jij zegt? Vind hij dat je te veel naar je toe trekt? Is hij het niet eens met het voorstel? Kortom, ook hier kunnen diverse redenen zijn waardoor hij sceptisch is over jouw aanpak of datgene wat je voorstelt. Vervolgens is het belangrijk om te achterhalen wat hij precies bedoelt.

Wat levert dit op, wat kun je ermee?


Als je dit soort subtiele signalen bij je gesprekspartner leert herkennen en op de juiste manier leert interpreteren kan je dit heel erg helpen in je gesprek. Het kan je het volgende opleveren:

  • Vertrouwen en meer informatie

Vertrouwen creëeren in een gesprek ontstaat vanuit een werkelijk begrip van je gesprekspartner. Een werkelijk begrip  begint in de eerste plaats met de wil vanuit jezelf om de emoties van je gesprekspartner te begrijpen. Zonder aannames of vooroordelen. Maar op basis van signalen waaraan jij een objectieve betekenis  aan kan geven. Zodat jij de juiste vragen kunt stellen. En je gesprekspartner zich gezien en gehoord voelt. Waardoor je meer informatie krijgt. Wat voor jou als professional zo belangrijk is.

  • Empathie

Daarnaast ontwikkel jij je empathisch vermogen. Je bent in staat signalen op te pikken die je gesprekspartner eigenlijk liever voor zichzelf had gehouden. Emoties zijn heel erg privé en van onszelf. Deze bij de ander snel te kunnen zien en te begrijpen doet hoogstwaarschijnlijk ook iets me jou. Jij  bent hierdoor in staat om vanuit meer compassie naar de ander te kijken. En misschien stel jij jezelf dan ook wel de vraag: hoe komt het dat hij  deze emotie liever niet laat zien?

  • Assertiviteit

Jij bent in staat je gesprekspartner beter te begrijpen. Daardoor ben je in staat de juiste vragen te stellen waarbij je ook nog eens rekening houdt met de gevoelens van de ander. Hierdoor creëer je een mate van assertiviteit waardoor er ruimte en vertrouwen ontstaat voor het delen van informatie, zonder angst om emoties, gevoelens en gedachten te delen en onder woorden te brengen.

  • Betere samenwerking

Door achter verborgen emoties te komen kom je achter de werkelijke behoeften van je gesprekspartner. Hierdoor zijn jullie samen in staat om gezamenlijke doelstellingen te bespreken. Wat weer kan leiden tot een efficiëntere samenwerking of betere en snellere oplossing voor een probleem.

Genoeg redenen dus om emoties bij je gesprekspartner, hoe subtiel ze ook zijn, niet te negeren!

Bij het observeren en analyseren van non-verbale communicatie zijn twee dingen heel belangrijk:  de context waarin een gesprek plaatsvindt en het kunnen combineren van een aantal signalen gelijkertijd voor je een conclusie trekt.

Dit kun je leren.

Ik help je hier graag bij!

Hartelijke groet,

Corien

Foto: met dank aan Unplash